Uống cà phê kiểu Sài Gòn: từ ly vợt trong hẻm đến ban công Nguyễn Huệ

Uống cà phê kiểu Sài Gòn không chỉ là chuyện đồ uống buổi sáng. Người ta hẹn nhau ở quán cà phê để bàn việc, đọc báo, ngồi nhìn phố, có khi ngồi từ sáng tới trưa với một ly đá đã tan. Các barista ở Mực viết bài này cho khách mới đến, để bạn gọi món tự tin hơn và biết nên đi đâu.

Cái phin và hạt Robusta

Đầu tiên là cái phin. Phin nhôm nhỏ đặt trên miệng ly, cà phê xay vừa, nước sôi rót từ từ, chờ chừng năm phút cho cà phê nhỏ giọt. Cách pha này chậm, nên người Việt quen ngồi chờ và nói chuyện.

Hạt dùng nhiều nhất là Robusta, người Việt gọi là cà phê vối, trồng nhiều ở Tây Nguyên, đậm và đắng hơn Arabica. Việt Nam là một trong những nước sản xuất cà phê vối lớn nhất thế giới; muốn đọc thêm, xem trang cà phê vối trên Wikipedia. Ở Mực, chúng tôi rang Robusta Đắk Lắk tại chỗ, nên buổi sáng sảnh khách sạn thường có mùi cà phê mới rang.

Gọi cà phê kiểu Sài Gòn: vài tên cần nhớ

Cà phê đen đá là cà phê phin rót lên đá, có thể thêm đường. Cà phê sữa đá là cà phê pha với sữa đặc, uống ngọt và béo. Bạc xỉu thì ngược lại: nhiều sữa, ít cà phê, hợp với người không quen vị đắng.

Nếu bạn uống nóng, nói thêm chữ "nóng" khi gọi; nếu không, phần lớn quán sẽ mặc định cho đá. Muốn ít ngọt, dặn "ít đường" hoặc "ít sữa". Ở quán bình dân, ly cà phê thường đến kèm một ly trà đá.

Cà phê vợt trong hẻm

Cà phê vợt là cách pha cũ hơn phin. Cà phê được cho vào một chiếc vợt vải, nhúng và chế nước sôi từ ấm lớn, giữ nóng trên bếp. Vài quán lâu năm trong các con hẻm vẫn pha kiểu này; nổi tiếng nhất có lẽ là một quán trong hẻm đường Nguyễn Thiện Thuật, mở từ trước năm 1945.

Uống cà phê vợt là ngồi ghế thấp, bàn nhỏ, nghe tiếng xe từ đầu hẻm vọng vào. Vị cà phê vợt thường nhẹ hơn cà phê phin, thơm mùi khói bếp, hợp uống nóng vào buổi sáng.

Cà phê muối

Cà phê muối thì có gốc ở Huế, vài năm gần đây mới phổ biến ở Sài Gòn. Lớp kem sữa đánh với chút muối nằm trên cà phê, uống vào thấy mặn trước rồi ngọt sau. Đây là món bán chạy nhất ở quầy Mực, có thể vì khách nước ngoài thấy lạ, còn khách Việt thấy quen mà vẫn mới. Một ly ở Mực giá 55.000 ₫.

Ngồi cà phê ngắm phố

Nếu muốn ngồi cà phê ngắm phố, hãy đi bộ ra đường Nguyễn Huệ, khoảng 11 phút từ khách sạn. Tòa chung cư cũ ở số 42 Nguyễn Huệ có nhiều quán cà phê nhỏ trên các tầng; từ ban công nhìn xuống được cả phố đi bộ. Thang máy ở đây thường thu phí nhỏ, còn thang bộ thì miễn phí nhưng khá dốc. Buổi tối, phố đi bộ sáng đèn và đông người, ngồi trên cao nhìn xuống sẽ dễ chịu hơn chen dưới phố.

Một kiểu khác rất Sài Gòn là cà phê ngồi bệt quanh công viên hoặc vỉa hè rộng. Người bán mang ly nhựa và tấm lót nhỏ, bạn ngồi xuống bất cứ đâu còn chỗ. Đây không phải quán cố định nên hôm có, hôm không; hãy coi như một bất ngờ dễ chịu nếu gặp.

Uống cà phê kiểu Sài Gòn theo giờ trong ngày

Buổi sáng sớm là giờ của cà phê vợt và cà phê phin nóng, khi các quán vỉa hè đông người đi làm. Giữa buổi sáng, người ta ngồi lâu hơn với cà phê sữa đá. Buổi trưa nắng, nhiều người chuyển sang bạc xỉu hoặc nước ép. Chiều tối là lúc các quán trên cao và ban công đông khách, nhất là cuối tuần.

Nếu chỉ có một ngày, thử theo thứ tự đó: một ly vợt lúc 6:30, một ly sữa đá ở Mực sau bữa sáng, một ly cà phê muối buổi chiều và một chỗ ngồi trên ban công Nguyễn Huệ lúc trời tối.

Cà phê kiểu Sài Gòn khác Hà Nội thế nào

Người Hà Nội có cà phê trứng và thói quen ngồi quán nhỏ trong phố cổ; người Sài Gòn thì uống nhiều đá, chuộng ly lớn và thích ngồi vỉa hè rộng. Cà phê kiểu Sài Gòn cũng ngọt hơn một chút, vì sữa đặc và đường được dùng hào phóng. Nếu bạn quen uống ít ngọt, cứ dặn trước, không ai thấy lạ.

Vài lời khuyên nhỏ

Quán vỉa hè thường thu tiền khi mang đồ uống ra, nên chuẩn bị tiền lẻ hoặc hỏi trước có nhận mã QR thanh toán không. Trà đá thường được mời kèm miễn phí. Nếu bạn nhạy cảm với caffeine, Robusta khá mạnh, một ly buổi chiều có thể khiến bạn khó ngủ.

Tự tay pha cà phê kiểu Sài Gòn

Nếu muốn tự tay làm, Mực có workshop rang cà phê và pha phin: bạn rang một mẻ Robusta cùng barista, học pha phin và đánh kem muối, rồi mang về một túi hạt nhỏ. Lớp ít người, khách lưu trú được ưu tiên chọn suất. Xem lịch ở trang workshop & trải nghiệm, và giờ mở cửa của quầy ở trang Mực & Sân Thượng 68.

Cà phê kiểu Sài Gòn ở Mực

Nếu muốn thử cà phê kiểu Sài Gòn ngay khi xuống sảnh, Mực mở từ 07:00: cà phê phin đen 45.000 ₫ pha từ Robusta Đắk Lắk rang tại chỗ, bạc xỉu 50.000 ₫, cà phê muối 55.000 ₫ với kem mặn đánh tay. Muốn tự tay làm, đăng ký buổi rang cà phê và pha phin thứ Sáu, thứ Bảy lúc 9:00, 390.000 ₫/người. Học xong, bạn sẽ biết pha một ly cà phê kiểu Sài Gòn ở nhà. Đó là cách hay để mang cà phê kiểu Sài Gòn về sau chuyến đi, và nhớ mua một túi cà phê kiểu Sài Gòn rang mộc ở chợ.

Thông tin về Mực và khách sạn là ví dụ minh họa của web mẫu Sổ Lưu Trú; quán xá ngoài phố có thể đổi giờ hoặc đóng cửa, nên kiểm tra lại trước khi đi.